Win-win of lose-lose: de sleutel tot succesvolle AI-adoptie

"Je kiest één business capability, koppelt die aan je onderscheidend vermogen en gaat aan de slag. Precies de volgorde die wij aanraden. En toch loopt het daar vaak vast," zegt collega Thomas de Graaf. Niet in de keuze, maar in wat je daarna het doel noemt.

De capability is je startpunt, niet je doel

Eén capability is concreet. Je legt hem uit, je trapt hem af, je rondt hem af. Maar zodra dat het doel wordt, meet iedereen succes af aan de vraag of het ding draait. En dan verdwijnt het echte doel uit beeld: een organisatie die AI meeweegt in de keuzes die ze maakt.

AI zelf is dat doel trouwens net zo min. "Dan geef je iedereen Claude en ben je klaar", zegt Thomas. Dat is precies het misverstand waar je vanaf wilt.

Die twee, de capability en de organisatie, horen bij elkaar. Niet als randvoorwaarde, maar onlosmakelijk. "Het is of een win-win of een lose-lose. Het is niet iets tussen." Geen weegschaal waarin de één zwaarder mag wegen, dus.

Wat er gebeurt als je pusht

Het alternatief kent Thomas uit te veel transities. Er komt weerstand, wat een volstrekt logisch scenario is. Er wordt geduwd om het maar live te krijgen. De weerstand groeit. Gaat er daarna iets mis, dan krijgt AI de schuld. Je organisatie valt uiteen in twee kampen en de vólgende capability komt helemaal niet meer van de grond. Ondertussen vieren een paar mensen het resultaat terwijl goede collega's vertrekken.

Wil je die aandacht voor de organisatie niet opbrengen, dan is een greenfield-aanpak vaak een betere keuze: bouw iets nieuws naast de bestaande organisatie. Wil je AI juist onderdeel maken van de bestaande manier van werken, dan begint de verandering niet bij de technologie, maar bij de mensen.

Waar je het aan afmeet

Je verhaal naar collega's blijft ondertussen gewoon concreet. Je gaat met één capability aan de slag, niet met een top-down transformatie. Onderweg houd je aandacht voor de mindset die nodig is, en voor alles wat die in de weg zit: gedrag, gevoelens, te veel overleg, processen die klemmen.

Het resultaat zie je pas bij de tweede ronde. Gaat de volgende capability sneller, omdat je de blokkades eruit hebt gehaald? Dan werkte het. Anouk noemde het een "sneeuwbaleffect richting de rest van de organisatie, zodat je kunt gaan schalen."

En de winst blijft niet zacht. Je positie in de markt verbetert, je collega's krijgen leuker werk en je verdient er meer aan. Geen keuze tussen die drie, maar alle drie tegelijk. Precies daarom is de omgekeerde uitkomst geen succes.

Thomas vat het zelf het scherpst samen: "Ik heb liever dat de business capability nog niet gelukt is, maar dat we de organisatie mee hebben."

Benieuwd hoe dat er voor jouw organisatie uitziet? We denken graag een uur met je mee.